Quản trị kinh doanh là một trong những ngành học có số lượng sinh viên theo học đông nhất hiện nay. Học rộng, cơ hội nghề nghiệp đa dạng, khả năng thích nghi cao – đó là những ưu điểm thường được nhắc đến khi nói về ngành này. Thế nhưng, cũng chính vì “quá nhiều lựa chọn”, sinh viên Quản trị kinh doanh lại mang trong mình một nỗi sợ rất đặc trưng khi sắp ra trường: không biết mình thực sự phù hợp với công việc nào và bắt đầu từ đâu.
Không ít sinh viên đến năm cuối đại học vẫn loay hoay với câu hỏi tưởng chừng đơn giản: ra trường sẽ làm gì. Và từ câu hỏi đó, hàng loạt nỗi sợ khác dần xuất hiện.
1. Nỗi sợ mơ hồ nghề nghiệp – sợ nhất nhưng khó gọi tên nhất
Nỗi sợ lớn nhất của sinh viên Quản trị kinh doanh khi ra trường không hẳn là thất nghiệp, mà là mơ hồ về con đường nghề nghiệp. Trong khi sinh viên nhiều ngành khác có thể hình dung khá rõ vị trí công việc sau tốt nghiệp, sinh viên quản trị kinh doanh lại đứng trước quá nhiều hướng đi.
Marketing, kinh doanh, nhân sự, vận hành, chăm sóc khách hàng, quản lý dự án… mỗi lựa chọn đều có lý do để theo đuổi, nhưng cũng khiến người học phân vân vì sợ chọn sai. Chính sự thiếu một “đích đến cố định” khiến sinh viên dễ rơi vào trạng thái hoang mang, đặc biệt khi chuẩn bị bước ra thị trường lao động.
2. Sợ học 4 năm nhưng ra trường vẫn chỉ làm những công việc rất cơ bản
Một nỗi sợ khác thường trực trong suy nghĩ của sinh viên Quản trị kinh doanh là việc phải bắt đầu từ những vị trí entry-level, công việc lặp lại và chưa đúng với kỳ vọng ban đầu. Nhiều người từng chọn ngành với mong muốn làm quản lý, điều hành, nhưng khi ra trường lại phải bắt đầu từ vai trò nhân viên.
Sự chênh lệch giữa kỳ vọng và thực tế này khiến sinh viên dễ nản lòng. Họ bắt đầu nghi ngờ giá trị của tấm bằng, thậm chí nghi ngờ cả lựa chọn ngành học của mình, dù vấn đề không nằm ở ngành mà nằm ở việc thiếu chuẩn bị tâm thế cho giai đoạn khởi đầu sự nghiệp.
3. Sợ bản thân “không có gì nổi bật” giữa hàng nghìn cử nhân QTKD
Quản trị kinh doanh là ngành học phổ biến, đồng nghĩa với mức độ cạnh tranh cao. Khi ra trường, sinh viên không chỉ cạnh tranh với các khóa trước, mà còn với chính bạn bè cùng khóa, cùng chuyên ngành, cùng nền tảng kiến thức.
Nỗi sợ “ai cũng giống ai” khiến nhiều sinh viên lo lắng rằng mình không đủ khác biệt để được nhà tuyển dụng lựa chọn. Nếu không có kỹ năng nổi trội, không có kinh nghiệm thực tế, không có điểm mạnh rõ ràng, sinh viên dễ cảm thấy bản thân bị chìm giữa số đông.
4. Sợ thiếu kỹ năng thực tế, không theo kịp công việc
Khoảng cách giữa kiến thức trên giảng đường và môi trường làm việc thực tế là điều khiến sinh viên Quản trị kinh doanh lo lắng khi ra trường. Họ sợ mình hiểu lý thuyết nhưng lúng túng khi xử lý công việc, sợ không theo kịp nhịp độ doanh nghiệp và sợ bị đánh giá là thiếu năng lực.
Nỗi sợ này đặc biệt rõ rệt với những sinh viên chưa từng đi làm hoặc chỉ có trải nghiệm thực tập ngắn hạn. Khi chưa được va chạm đủ, sinh viên dễ phóng đại độ khó của công việc và tự tạo áp lực cho bản thân.
5. Sợ làm trái ngành và “đi chệch” so với những gì đã học
Không ít sinh viên Quản trị kinh doanh lo rằng nếu làm công việc không đúng chuyên môn đã học thì 4 năm đại học sẽ trở nên lãng phí. Tuy nhiên, trong thực tế, ranh giới giữa đúng ngành và trái ngành của QTKD không quá rõ ràng.
Nỗi sợ này phần lớn đến từ tâm lý muốn mọi thứ đi đúng kế hoạch. Khi kế hoạch ban đầu thay đổi, sinh viên dễ cảm thấy bất an, dù công việc mới vẫn sử dụng rất nhiều kiến thức và kỹ năng quản trị đã học.
6. Những nỗi sợ này có thật hay chỉ là áp lực tâm lý?
Phần lớn nỗi sợ của sinh viên Quản trị kinh doanh khi ra trường không xuất phát từ việc ngành học thiếu cơ hội, mà đến từ việc chưa kịp định hình bản thân trong một ngành học quá mở. Quản trị kinh doanh không trao sẵn cho người học một lộ trình nghề nghiệp cố định, mà đòi hỏi sự chủ động rất lớn.
Khi sinh viên chưa có nhiều trải nghiệm thực tế, chưa thử sức ở các vị trí khác nhau, họ dễ cảm thấy bản thân chưa sẵn sàng. Ngược lại, những người được tiếp xúc sớm với môi trường doanh nghiệp thường có tâm thế vững vàng hơn, dù cũng bắt đầu từ những vị trí rất cơ bản.
7. Khi học gắn với thực tế giúp sinh viên bớt sợ ra trường
Với ngành Quản trị kinh doanh, việc vừa học vừa tích lũy kinh nghiệm thực tế giúp sinh viên thu hẹp đáng kể khoảng cách giữa kiến thức và công việc. Khi được làm việc sớm, người học có thời gian quan sát, điều chỉnh và xác định rõ hơn hướng đi phù hợp với bản thân.
Đó cũng là lý do nhiều người lựa chọn các mô hình học linh hoạt như chương trình đào tạo từ xa của NEU E-Learning. Việc chủ động thời gian học tập cho phép sinh viên Quản trị kinh doanh vừa trang bị nền tảng kiến thức quản trị bài bản, vừa trải nghiệm môi trường làm việc thực tế, từ đó giảm bớt nỗi sợ mơ hồ khi bước vào thị trường lao động.
>> Xem thêm: 1001 nỗi sợ của sinh viên Quản trị kinh doanh: học rộng, ra trường không biết mình là ai?
8. Khi nỗi sợ trở thành dấu hiệu của sự trưởng thành
Thực tế, việc lo lắng trước khi ra trường là điều rất bình thường. Những sinh viên không hề sợ hãi mới là những người dễ chủ quan và thiếu chuẩn bị. Nỗi sợ cho thấy sinh viên đang nghiêm túc suy nghĩ về tương lai và trách nhiệm với lựa chọn của mình.
Quản trị kinh doanh không hứa hẹn con đường bằng phẳng, nhưng mang lại khả năng thích nghi cao trong môi trường nghề nghiệp biến động. Khi hiểu rõ bản chất ngành, chấp nhận bắt đầu từ những bước nhỏ và chủ động tích lũy năng lực, sinh viên hoàn toàn có thể vượt qua giai đoạn lo lắng ban đầu để xây dựng sự nghiệp bền vững.
Kết luận
Sinh viên Quản trị kinh doanh sợ nhất điều gì khi ra trường? Đó là sợ mơ hồ, sợ thiếu định hướng và sợ bản thân chưa đủ sẵn sàng. Nhưng những nỗi sợ ấy không phải rào cản, mà là tín hiệu cho thấy người học đang đứng trước một giai đoạn trưởng thành quan trọng.
Khi biết đối diện với nỗi sợ bằng trải nghiệm, học hỏi và sự chủ động, sinh viên Quản trị kinh doanh hoàn toàn có thể bước vào thị trường lao động với tâm thế tự tin hơn, rõ ràng hơn và vững vàng hơn trên con đường mình đã chọn.
