Quản trị kinh doanh là một trong những ngành học có số lượng sinh viên theo học đông nhất hiện nay. Học rộng, cơ hội nghề nghiệp đa dạng, khả năng thích nghi cao – đó là những ưu điểm thường được nhắc đến khi nói về ngành này. Thế nhưng, cũng chính vì “quá nhiều lựa chọn”, sinh viên Quản trị kinh doanh lại mang trong mình một nỗi sợ rất đặc trưng khi sắp ra trường: không biết mình thực sự phù hợp với công việc nào và bắt đầu từ đâu.

Không ít sinh viên đến năm cuối đại học vẫn loay hoay với câu hỏi tưởng chừng đơn giản: ra trường sẽ làm gì. Và từ câu hỏi đó, hàng loạt nỗi sợ khác dần xuất hiện.

1. Nỗi sợ mơ hồ nghề nghiệp – sợ nhất nhưng khó gọi tên nhất

Nỗi sợ lớn nhất của sinh viên Quản trị kinh doanh khi ra trường không hẳn là thất nghiệp, mà là mơ hồ về con đường nghề nghiệp. Trong khi sinh viên nhiều ngành khác có thể hình dung khá rõ vị trí công việc sau tốt nghiệp, sinh viên quản trị kinh doanh lại đứng trước quá nhiều hướng đi.

Marketing, kinh doanh, nhân sự, vận hành, chăm sóc khách hàng, quản lý dự án… mỗi lựa chọn đều có lý do để theo đuổi, nhưng cũng khiến người học phân vân vì sợ chọn sai. Chính sự thiếu một “đích đến cố định” khiến sinh viên dễ rơi vào trạng thái hoang mang, đặc biệt khi chuẩn bị bước ra thị trường lao động.

2. Sợ học 4 năm nhưng ra trường vẫn chỉ làm những công việc rất cơ bản

Một nỗi sợ khác thường trực trong suy nghĩ của sinh viên Quản trị kinh doanh là việc phải bắt đầu từ những vị trí entry-level, công việc lặp lại và chưa đúng với kỳ vọng ban đầu. Nhiều người từng chọn ngành với mong muốn làm quản lý, điều hành, nhưng khi ra trường lại phải bắt đầu từ vai trò nhân viên.

Sự chênh lệch giữa kỳ vọng và thực tế này khiến sinh viên dễ nản lòng. Họ bắt đầu nghi ngờ giá trị của tấm bằng, thậm chí nghi ngờ cả lựa chọn ngành học của mình, dù vấn đề không nằm ở ngành mà nằm ở việc thiếu chuẩn bị tâm thế cho giai đoạn khởi đầu sự nghiệp.

3. Sợ bản thân “không có gì nổi bật” giữa hàng nghìn cử nhân QTKD

Quản trị kinh doanh là ngành học phổ biến, đồng nghĩa với mức độ cạnh tranh cao. Khi ra trường, sinh viên không chỉ cạnh tranh với các khóa trước, mà còn với chính bạn bè cùng khóa, cùng chuyên ngành, cùng nền tảng kiến thức.

Nỗi sợ “ai cũng giống ai” khiến nhiều sinh viên lo lắng rằng mình không đủ khác biệt để được nhà tuyển dụng lựa chọn. Nếu không có kỹ năng nổi trội, không có kinh nghiệm thực tế, không có điểm mạnh rõ ràng, sinh viên dễ cảm thấy bản thân bị chìm giữa số đông.

4. Sợ thiếu kỹ năng thực tế, không theo kịp công việc

Khoảng cách giữa kiến thức trên giảng đường và môi trường làm việc thực tế là điều khiến sinh viên Quản trị kinh doanh lo lắng khi ra trường. Họ sợ mình hiểu lý thuyết nhưng lúng túng khi xử lý công việc, sợ không theo kịp nhịp độ doanh nghiệp và sợ bị đánh giá là thiếu năng lực.

Nỗi sợ này đặc biệt rõ rệt với những sinh viên chưa từng đi làm hoặc chỉ có trải nghiệm thực tập ngắn hạn. Khi chưa được va chạm đủ, sinh viên dễ phóng đại độ khó của công việc và tự tạo áp lực cho bản thân.

5. Sợ làm trái ngành và “đi chệch” so với những gì đã học

Không ít sinh viên Quản trị kinh doanh lo rằng nếu làm công việc không đúng chuyên môn đã học thì 4 năm đại học sẽ trở nên lãng phí. Tuy nhiên, trong thực tế, ranh giới giữa đúng ngành và trái ngành của QTKD không quá rõ ràng.

Nỗi sợ này phần lớn đến từ tâm lý muốn mọi thứ đi đúng kế hoạch. Khi kế hoạch ban đầu thay đổi, sinh viên dễ cảm thấy bất an, dù công việc mới vẫn sử dụng rất nhiều kiến thức và kỹ năng quản trị đã học.

6. Những nỗi sợ này có thật hay chỉ là áp lực tâm lý?

Phần lớn nỗi sợ của sinh viên Quản trị kinh doanh khi ra trường không xuất phát từ việc ngành học thiếu cơ hội, mà đến từ việc chưa kịp định hình bản thân trong một ngành học quá mở. Quản trị kinh doanh không trao sẵn cho người học một lộ trình nghề nghiệp cố định, mà đòi hỏi sự chủ động rất lớn.

Khi sinh viên chưa có nhiều trải nghiệm thực tế, chưa thử sức ở các vị trí khác nhau, họ dễ cảm thấy bản thân chưa sẵn sàng. Ngược lại, những người được tiếp xúc sớm với môi trường doanh nghiệp thường có tâm thế vững vàng hơn, dù cũng bắt đầu từ những vị trí rất cơ bản.

7. Khi học gắn với thực tế giúp sinh viên bớt sợ ra trường

Với ngành Quản trị kinh doanh, việc vừa học vừa tích lũy kinh nghiệm thực tế giúp sinh viên thu hẹp đáng kể khoảng cách giữa kiến thức và công việc. Khi được làm việc sớm, người học có thời gian quan sát, điều chỉnh và xác định rõ hơn hướng đi phù hợp với bản thân.

Đó cũng là lý do nhiều người lựa chọn các mô hình học linh hoạt như chương trình đào tạo từ xa của NEU E-Learning. Việc chủ động thời gian học tập cho phép sinh viên Quản trị kinh doanh vừa trang bị nền tảng kiến thức quản trị bài bản, vừa trải nghiệm môi trường làm việc thực tế, từ đó giảm bớt nỗi sợ mơ hồ khi bước vào thị trường lao động.

>> Xem thêm: 1001 nỗi sợ của sinh viên Quản trị kinh doanh: học rộng, ra trường không biết mình là ai?

8. Khi nỗi sợ trở thành dấu hiệu của sự trưởng thành

Thực tế, việc lo lắng trước khi ra trường là điều rất bình thường. Những sinh viên không hề sợ hãi mới là những người dễ chủ quan và thiếu chuẩn bị. Nỗi sợ cho thấy sinh viên đang nghiêm túc suy nghĩ về tương lai và trách nhiệm với lựa chọn của mình.

Quản trị kinh doanh không hứa hẹn con đường bằng phẳng, nhưng mang lại khả năng thích nghi cao trong môi trường nghề nghiệp biến động. Khi hiểu rõ bản chất ngành, chấp nhận bắt đầu từ những bước nhỏ và chủ động tích lũy năng lực, sinh viên hoàn toàn có thể vượt qua giai đoạn lo lắng ban đầu để xây dựng sự nghiệp bền vững.

Kết luận

Sinh viên Quản trị kinh doanh sợ nhất điều gì khi ra trường? Đó là sợ mơ hồ, sợ thiếu định hướng và sợ bản thân chưa đủ sẵn sàng. Nhưng những nỗi sợ ấy không phải rào cản, mà là tín hiệu cho thấy người học đang đứng trước một giai đoạn trưởng thành quan trọng.

Khi biết đối diện với nỗi sợ bằng trải nghiệm, học hỏi và sự chủ động, sinh viên Quản trị kinh doanh hoàn toàn có thể bước vào thị trường lao động với tâm thế tự tin hơn, rõ ràng hơn và vững vàng hơn trên con đường mình đã chọn.

Quản trị kinh doanh luôn là cái tên xuất hiện rất sớm trong những buổi tư vấn chọn ngành. Dễ tiếp cận, dễ học, cơ hội việc làm rộng mở – đó là những lý do khiến không ít người lựa chọn ngành này. Nhưng phía sau sự “dễ chọn” ấy, sinh viên Quản trị kinh doanh lại mang theo một nỗi sợ rất khó gọi tên: học bốn năm đại học, tiếp xúc đủ mọi lĩnh vực trong doanh nghiệp, nhưng đến lúc tốt nghiệp lại không chắc mình là ai trong thị trường lao động.

Nỗi sợ này không ồn ào, không bộc lộ ngay từ năm nhất, mà thường xuất hiện rõ ràng nhất ở giai đoạn năm ba, năm cuối. Khi câu hỏi “ra trường sẽ làm gì” không còn là chuyện xa vời, sinh viên Quản trị kinh doanh bắt đầu nhận ra sự mơ hồ trong chính con đường mình đang đi.

1. Vì sao sinh viên Quản trị kinh doanh lại mang nỗi sợ mơ hồ nghề nghiệp?

Quản trị kinh doanh là ngành học có phạm vi rất rộng. Sinh viên được học về marketing, nhân sự, tài chính, quản trị chiến lược, quản trị vận hành, quản trị dự án và nhiều kiến thức liên quan đến hoạt động của một doanh nghiệp. Điều này giúp người học có cái nhìn tổng thể, nhưng đồng thời cũng khiến không ít sinh viên rơi vào trạng thái “biết nhiều mà không sâu”.

Khi bước ra thị trường lao động, sự rộng này đôi khi trở thành rào cản. Sinh viên khó trả lời dứt khoát câu hỏi nhà tuyển dụng thường đặt ra: “Bạn giỏi nhất ở mảng nào?”. Không phải vì họ không có năng lực, mà vì họ chưa kịp chọn cho mình một điểm tựa chuyên môn rõ ràng.

Bên cạnh đó, Quản trị kinh doanh không gắn liền với một chức danh nghề nghiệp cụ thể. Không giống như kế toán, luật hay công nghệ thông tin – nơi sinh viên có thể hình dung khá rõ công việc sau khi ra trường – sinh viên quản trị kinh doanh đứng trước rất nhiều hướng đi. Chính sự đa dạng này lại khiến họ phân vân, do dự và lo lắng rằng mình đang chọn sai hoặc chưa chọn đủ đúng.

2. Khi “ai cũng học được” trở thành áp lực vô hình

Một thực tế khó phủ nhận là Quản trị kinh doanh là ngành có số lượng người học lớn. Điều này vô tình tạo ra tâm lý so sánh và áp lực cạnh tranh cho sinh viên. Nhiều người bắt đầu nghi ngờ lựa chọn của mình khi nghe những nhận xét như “ngành này đại trà”, “ai cũng học được”, hay “ra trường làm gì cũng được”.

Nỗi sợ không nằm ở việc học khó hay dễ, mà nằm ở việc bản thân có bị hòa lẫn giữa số đông hay không. Sinh viên QTKD lo lắng rằng tấm bằng của mình sẽ không đủ nổi bật, rằng mình sẽ phải cạnh tranh với rất nhiều người có nền tảng tương tự, thậm chí giống hệt.

Chính áp lực đó khiến nhiều sinh viên dù chưa ra trường đã cảm thấy bất an, hoang mang và thiếu tự tin về tương lai nghề nghiệp.

3. Những nỗi sợ quen thuộc nhưng ít khi được nói thẳng

Nỗi sợ phổ biến nhất của sinh viên Quản trị kinh doanh không hẳn là thất nghiệp, mà là làm những công việc không đúng với kỳ vọng. Họ sợ phải bắt đầu từ những vị trí đơn giản, sợ công việc lặp lại, thiếu cơ hội phát triển và không nhìn thấy lộ trình thăng tiến rõ ràng.

Không ít sinh viên cũng mang trong mình nỗi sợ rằng học quản trị nhưng mãi vẫn chỉ là nhân viên, không bao giờ chạm tới vai trò quản lý như những gì họ từng hình dung. Câu hỏi “học quản trị để làm gì” xuất hiện ngày càng nhiều khi họ đối diện với thực tế công việc.

Bên cạnh đó là nỗi sợ về kỹ năng. Quản trị kinh doanh không đào sâu một kỹ năng cứng duy nhất, nên nếu sinh viên không chủ động rèn luyện, họ dễ cảm thấy mình không thực sự nổi bật ở bất kỳ mảng nào. Không tệ, nhưng cũng không đủ xuất sắc – đó là cảm giác khiến nhiều sinh viên lo lắng nhất khi nghĩ đến quá trình ứng tuyển.

4. Nỗi sợ nào là thực tế, nỗi sợ nào xuất phát từ hiểu lầm?

Quản trị kinh doanh không phải là ngành mơ hồ như nhiều người vẫn nghĩ. Thực chất, đây là ngành học trao cho sinh viên quyền lựa chọn rất lớn. Không có sẵn một con đường duy nhất, không có khuôn mẫu cố định cho tất cả mọi người. Chính điều đó khiến những ai thiếu chủ động cảm thấy lạc lối, trong khi những người biết tận dụng lại có rất nhiều cơ hội.

Sinh viên Quản trị kinh doanh có lợi thế lớn khi hiểu được bức tranh tổng thể của doanh nghiệp. Trong môi trường làm việc thực tế, đây là nền tảng quan trọng để phát triển lên các vị trí quản lý, điều phối, phát triển kinh doanh hoặc khởi nghiệp. Nhiều doanh nghiệp đánh giá cao những người có tư duy quản trị tổng hợp, khả năng kết nối các bộ phận và thích nghi nhanh với sự thay đổi.

Vấn đề không nằm ở ngành học, mà nằm ở cách sinh viên tiếp cận ngành học đó.

5. Làm thế nào để vượt qua nỗi sợ “không biết mình là ai”?

Việc chưa xác định rõ nghề nghiệp ngay từ những năm đầu đại học là điều hoàn toàn bình thường. Điều quan trọng là sinh viên không né tránh nỗi sợ, mà dần đối diện với nó bằng hành động. Trải nghiệm thực tế, va chạm sớm với môi trường làm việc, thử sức ở nhiều vai trò khác nhau sẽ giúp sinh viên hiểu rõ bản thân phù hợp với mảng nào.

Thay vì học dàn trải và giữ mọi thứ ở mức an toàn, sinh viên Quản trị kinh doanh cần sớm chọn cho mình một hướng đi để đào sâu. Khi đã có một mảng chuyên môn làm nền tảng, kiến thức quản trị tổng hợp sẽ phát huy đúng giá trị, trở thành công cụ hỗ trợ thay vì gánh nặng.

Song song với đó, năng lực thực tế và kinh nghiệm làm việc ngày càng trở thành yếu tố quyết định. Đây cũng là lý do nhiều người lựa chọn các hình thức học linh hoạt, cho phép vừa học vừa làm, vừa tích lũy kinh nghiệm như chương trình đào tạo từ xa của NEU E-Learning. Mô hình này giúp người học không chỉ nắm vững nền tảng quản trị mà còn có cơ hội định hình rõ ràng con đường nghề nghiệp ngay trong quá trình học.

6. Khi nỗi sợ trở thành động lực

Thực tế, nỗi sợ “không biết mình là ai” không phải là điều tiêu cực. Nó cho thấy sinh viên đang nghiêm túc suy nghĩ về tương lai, về giá trị bản thân và vị trí của mình trong xã hội. Những người không lo lắng mới là những người dễ đi lạc nhất.

Quản trị kinh doanh không hứa hẹn một con đường sẵn có, nhưng mang lại khả năng thích nghi, chuyển đổi và phát triển lâu dài trong bối cảnh thị trường liên tục biến động. Nếu biết tận dụng, sinh viên QTKD không chỉ tìm được câu trả lời cho câu hỏi mình là ai, mà còn xác định được mình có thể đóng góp điều gì cho doanh nghiệp và xã hội.

Với sinh viên Quản trị kinh doanh, nỗi sợ mơ hồ nghề nghiệp thường xuất phát từ việc học và làm bị tách rời. Khi toàn bộ thời gian dành cho lý thuyết, đến lúc tốt nghiệp mới bắt đầu va chạm thực tế thì cảm giác lạc hướng là điều khó tránh khỏi. Chính vì vậy, những mô hình học tập linh hoạt, cho phép người học vừa tiếp cận kiến thức quản trị bài bản vừa duy trì công việc thực tế đang trở thành lựa chọn phù hợp hơn với đặc thù ngành này. Trong đó, chương trình đào tạo từ xa của NEU E-Learning giúp người học có thêm thời gian quan sát bản thân trong môi trường doanh nghiệp, thử nghiệm nhiều vai trò khác nhau và dần xác định rõ hướng đi nghề nghiệp, thay vì phải chờ đến khi cầm bằng tốt nghiệp mới bắt đầu tìm câu trả lời cho câu hỏi “mình là ai”. Vậy nếu bạn quan tâm đến ngành quản trị kinh doanh hệ từ xa thì đừng vội bỏ qua chương trình học này của Đại học Kinh tế Quốc dân nhé!

Kết luận

1001 nỗi sợ của sinh viên Quản trị kinh doanh không đáng sợ bằng việc né tránh nó. Ngành học này không dành cho những ai thụ động chờ đợi, nhưng lại rất phù hợp với những người sẵn sàng chủ động định hướng và đầu tư cho bản thân. Và có lẽ, việc trăn trở hôm nay chính là bước khởi đầu để sinh viên Quản trị kinh doanh trở thành những người làm kinh doanh bản lĩnh trong tương lai.